02 november
Objectieve schaderegeling mogelijk?
Zoals wij allen weten wordt er door een aantal bureaus
geëxperimenteerd met één medisch adviseur in letselschadedossiers.
De aftrap werd gegeven op het gezamenlijke Nivré/NIS congres.
Op zich moeten, ook wat mij betreft, initiatieven ter
verbetering van het letselschadeproces de ruimte krijgen om
uitgewerkt te worden en in de praktijk worden getoetst.
Naar mijn mening wordt in het streven tijdswinst te boeken en
kosten te reduceren, wat op zich niet in het nadeel van
slachtoffers hoeft te zijn, één belangrijk aspect over het hoofd
gezien.
De vraag waar het om gaat is namelijk of objectiviteit mogelijk
is. Alleen dan zou met één medisch adviseur, of verder doorgedacht,
één expert kunnen worden volstaan.
Ieder mens is onderhevig aan de invloed van zijn opvoeding,
opleiding, persoonlijke omstandigheden en ervaringen. Dat maakt ons
allen uniek, maar ook subjectief.
Een feit is alleen dan objectief als het onafhankelijk is van de
mening van mensen en als er geen interpretatie nodig is. (Een tafel
is een tafel en zelfs daar zou nog over gediscussieerd kunnen
worden. )
Juist vanwege de onmogelijkheid objectief te zijn gaat het
volgens mij mis. Immers wij vragen de medisch adviseur een
interpretatie te geven van de gevolgen van het letsel, als de
omvang van het letsel al objectief is vast te stellen en niet het
resultaat is van een andere interpretatie.
Filosofen hebben boeken vol geschreven over objectiviteit
en vooral het niet bestaan daarvan.
Met name in de rechtspraak wordt gestreefd naar objectiviteit.
Dat is voorwaarde voor een goed functionerend rechtssysteem. De
rechter heeft immers tot taak een objectief oordeel te geven
eventueel na partijen gehoord te hebben. Is dat niet het geval dan
kan hij worden gewraakt. Desondanks ontkomt een rechter niet aan
een zekere mate van subjectiviteit, het is immers een mens.
Advocaten kunnen daar over meepraten. Rechter X is op de hand
van verzekeraars en bij rechter Y maak je als slachtoffer een goede
kans. Het zou niet zo moeten zijn en rechters proberen dat te
onderdrukken maar ontkomen er desondanks niet altijd aan.
Zijn medisch adviseurs betere mensen dan rechters?
Ook in de journalistiek wordt veelal uitgegaan van het ontbreken
van objectiviteit. Een artikel in De Telegraaf over een
voetbalwedstrijd kent een andere interpretatie dan die in het AD
over dezelfde wedstrijd. Over welk artikel wordt geschreven? Hoe
ver vraagt de journalist door en hoe schrijft hij het vervolgens
op? Deze aspecten zijn van invloed op het resultaat. Ook de
achtergrond van de lezer is van grote invloed op diens oordeel naar
aanleiding van het artikel.
Voor mij staat vast dat objectiviteit, ondanks vaak grote
deskundigheid en integriteit, in ons werk niet mogelijk is. Immers
het gaat altijd over letsel en de beleving en gevolgen daarvan voor
het individuele slachtoffer. De een is na een relatief gering
letsel volledig geïnvalideerd terwijl een ander met een dwarslaesie
zijn werk weer op pakt. Dat is wat mij betreft geen enkel probleem
zo lang partijen (die, uit de aard van de zaak, een verschillend
belang hebben) elkaar in evenwicht houden en oog houden voor de
specifieke situatie van het slachtoffer.
Dat we eerst op zoek moeten naar feiten die wel objectief
(lijken te) zijn en waar wel overeenstemming over kan worden
bereikt juich ik toe. Dat maakt immers dat we het alleen nog maar
hoeven te hebben over de zaken die ons verdeeld houden. Ik
ben overtuigd voorstander van het harmoniemodel, maar niet blind
voor de realiteit.
Als partijen elkaar minder wantrouwen en opener zijn over de ter
beschikking staande informatie dan komt de tijdwinst er ook wel.
Waarom een medisch adviseur inschakelen als er een alleen een
litteken resteert door een brandwond? Waarom een medisch adviseur
inschakelen na een botbreuk als er verder geen beperkingen zijn?
Waarom een medisch adviseur inschakelen bij whiplash, als je toch
al weet dat dit letsel niet te objectiveren valt en langs een
juridisch toetsingskader zoals door de Hoge Raad is vastgelegd moet
worden gelegd.
Ofwel het werkelijke probleem is dat partijen zich te vaak
verschuilen achter de mening van hun medisch adviseur en dat
medisch adviseurs dat maar al te vaak laten gebeuren. Het
schadevergoedingsrecht gaat over juridische causaliteit waarbij de
eventuele medische causaliteit slechts ondersteunend kan zijn.
Dat aanpakken en erkennen levert een versnelling van de
behandeltijd op en behoud het noodzakelijke evenwicht tussen
partijen in de subjectieve beoordeling van de omvang van de schade
na letsel.
Dat het wat mij betreft ook uitgesloten is dat één expert de
letselschade vast stelt behoeft verder geen betoog. Ik wantrouw de
expert die zegt dat hij objectief letselschade kan vaststellen. Hij
mist dan namelijk een reëel inzicht in zijn eigen beperkingen,
ondanks zijn waarschijnlijk goede bedoelingen.
Natuurlijk is bovenstaande subjectief. Ik hoop dat het bij
draagt tot het nadenken over objectiviteit in de
letselschaderegeling en erkenning van ons aller tekortkoming,
namelijk dat we niet anders kunnen zijn dan subjectief.
Fred Zwarts