21 januari
Gelukkig Nieuwjaar!
Op 12 januari was het NIS te gast in het Eureko Conference
Center te Zeist. Gastheer van deze nieuwjaarsbijeenkomst was Achmea
Personenschade. De ETC heeft samen met Achmea de bijeenkomst
georganiseerd.
Rond vieren kwamen de eerste NIS leden binnen en onder het genot
van een kopje koffie of thee wenste men elkaar een gelukkig
nieuwjaar en werd er druk 'bijgepraat'. Om vijf uur werd een
verrukkelijk Indisch buffet geopend waar een ieder naar hartenlust
van heeft genoten!
De Gastheer: Achmea Personenschade
Om 18.00 uur werd de avond geopend door Peter van de Bedem,
Teammanager Buitendienst van Achmea Personenschade. Peter wenste
alle NIS-leden een gelukkig en gezond 2012 toe en daarnaast sprak
hij de wens uit dat 2012 een zakelijk harmonieus en
innovatief jaar mag worden. Peter gaf voorts aan dat het NIS nu
echt een plek in de branche heeft veroverd, zeker gelet op onze
zetel in de Letselschade Raad.
Leden 'van het eerste uur'
Daarna was het woord aan de voorzitter, Marianne Audenaerde -van
Putten. Ook zij wenste de leden een prachtig en gezond 2012 toe.
Marianne sprak voorts haar dank uit naar Achmea voor het
beschikbaar stellen van de locatie en de heerlijke maaltijd.
Marianne heeft vervolgens een tweetal NIS-leden
'van-het-eerste-uur' in het zonnetje gezet. Wim van den Hoogen (
het 7e lid na oprichting van het NIS ) en Bert Wijnen
(het 18e lid na oprichting van het NIS). hebben beiden
hun lidmaatschap opgezegd vanwege hun leeftijd, respectievelijk
bijna 89 en 77 jaar. De beide heren gaven aan het NIS nog altijd
een warm hart toe te dragen. Wim van den Hoogen verhaalde nog dat
het NIS destijds is voortgekomen uit de zogeheten 'Club van
Bestebroer'.
Ook heeft Marianne een aantal nieuwe leden welkom geheten. In de
nieuwsbrief kunt u lezen wie onze nieuwe leden zijn.
Lezing Ben Reitsma
De spreker van deze eerste NIS bijeenkomst van 2012 was de heer
dr. Ben Reitsma, klinisch psycholoog en psychotherapeut. Ben
Reitsma is oprichter van BrainDynamics Groningen, een praktijk voor
eerste en tweedelijns psychologische zorg. Voorheen is hij ruim 25
jaar werkzaam geweest in het Universitair Medisch Centrum te
Groningen. Zijn aandachtsgebied is 'neurofeedback'. De lezing
van 12 januari jl. was getiteld: "niet aangeboren hersenletsel,
hersenplasticiteit en behandelmogelijkheden".
"wandeling door de hersenen"
Ben Reitsma heeft met ons een 'wandeling' gemaakt door de wereld
van de hersenen. De hersenen worden gezien als een zelfregulerend
orgaan. Zij hebben als voornaamste taak een zo goed mogelijke
aanpassing aan omgevingsomstandigheden te bewerkstelligen. Daarom
is het nodig dat de hersenen zichzelf kunnen aansturen,
lichaamsprocessen kunnen aansturen en de interactie met de omgeving
kunnen aansturen. Wanneer er sprake is van niet aangeboren
hersenletsel, kan dit leiden tot een ernstige verstoring van het
aansturend (zelfregulerend) vermogen van de hersenen. Dit kan dan
weer leiden tot lichamelijke, emotionele en cognitieve beperkingen.
Ben Reitsma heeft ons laten zien dat je met behulp van een EEG
(elektro-encefalografie) de hersenactiviteit kunt meten en je kunt
met behulp van een EEG ook afwijkingen (ontregelingen) meten. Ben
Reitsma vertelde dat twee ontregelingen in elektrische
hersenactiviteit van belang zijn: ontregelingen in de mate waarin
de hersenen zijn geactiveerd en ontregelingen in de verbinding
tussen hersengebieden.
Ontregelingen in hersenactiviteit
Ontregelingen in activatie kunnen zijn een chronische
ondergeactiveerdheid, overgeactiveerdheid of beurtelings onder- of
overgeactiveerdheid. Men spreekt van ondergeactiveerdheid wanneer
de langzamere frequenties (golven) in het EEG relatief te sterk
zijn in verhouding met andere frequenties. Ondergeactiveerde
hersenactiviteit kan bijvoorbeeld samenhangen met energieverlies,
lusteloosheid of onoplettendheid. Bij ondergeactiveerdheid verkeert
men teveel in zijn of haar eigen binnenwereld. Er is sprake van
overgeactiveerdheid als de snellere frequenties in het EEG relatief
te sterk zijn in verhouding tot de langzamere frequenties.
Overgeactiveerde hersenactiviteit kan tot uitdrukking komen in
gespannenheid, gejaagdheid en overgeprikkeld zijn, impulsiviteit en
het niet kunnen ontspannen. Bij overgeactiveerdheid verkeert men
eigenlijk te veel in de buitenwereld. Tot slot kan er sprake zijn
van beurtelingse onder- of overprikkeling. Dit wordt wel een
instabiele activeringsgraad genoemd. Instabiele hersenactiviteit
hangt vaak samen met een toegenomen gevoeligheid. Er is dus
beurtelings te veel of te weinig activatie. Hierdoor treden
klachten vaak op onvoorspelbare momenten, zoals bijvoorbeeld
epilepsie of migraine.
'Verbindingsproblemen'
Problemen in de verbinding tussen de hersengebieden worden
connectiviteitsproblemen of problemen in de coherentie genoemd. Er
kan te weinig coherentie (samenwerking) zijn of juist te veel
samenhang. Het gevolg daarvan is dat hersengebieden zo worden
bemoeilijkt in het uitvoeren van hun specificatie. Ben Reitsma gaf
aan dat autisme wordt gezien als een conditie die wordt gekenmerkt
door connectiviteitsproblemen. Hij sprak in dat kader ook over
Diffuse Tensor Imaging, een MRI-techniek om de verbindingen in de
witte stof van de hersenen vast te leggen.
Operante conditionering
Om de hersenen te trainen om beter te laten functioneren na
bijvoorbeeld een hersenschudding, een hersenkneuzing of een CVA
(cerebro vasculair accident), kan gebruik gemaakt worden van
zogeheten 'neurofeedback'. Ben Reitsma heeft dit middels het tonen
van overzichtelijke sheets aan ons duidelijk gemaakt (de sheets
vindt u onderaan de tekst). Neurofeedback is er op gericht om de
hersenen op een specifieke manier te trainen waardoor de hersenen
beter functioneren en zij leren zichzelf als het ware beter te
reguleren (te besturen). Neurofeedback is gebaseerd op zogeheten
'operante conditionering'. Operante conditionering houdt in dat
wanneer gedrag in een bepaalde situatie wordt beloond, dit gedrag
in de toekomst vaker in die situatie zal optreden. Het gedrag is
onder controle komen te staan van de gevolgen (beloning) die het
heeft (denk bijvoorbeeld aan het beroemde voorbeeld van de hond van
Pavlov). Hersengedrag, in dit kader bedoeld als elektrische
activiteit in de hersenen, kan als het systematisch wordt
beloond, in sterkte gaan toenemen. Wanneer een kind in een
bepaalde situatie aandachtvragend gedrag vertoont en daar dan
vervolgens voor wordt beloond, is de kans zeer groot dat het kind
in soortgelijke situaties steeds vaker aandachtvragend gedrag gaat
vertonen. Bijvoorbeeld zeuren om een ijsje wanneer men langs een
ijswinkel komt.
Neurofeedback
Ben Reitsma omschrijft neurofeedback als 'een proces waarbij de
spontane elektrische activiteit van de hersenen wordt geregistreerd
met behulp van elektroden die op de schedel op een vaste plaats
worden bevestigd. De meetgegevens worden naar een computer gestuurd
die het binnenkomende signaal verwerkt en die betekenisvolle
kenmerken van dit signaal terugkoppelt naar de persoon om zodoende
het brein - op basis van operante conditionering - te leren de
eigen elektrische activiteit optimaler te moduleren'
Bewust van ons brein
De sheets die Ben Reitsma tijdens zijn zeer boeiende en
onderhoudende lezing heeft getoond kunt u
hier lezen. De presentatie van Ben Reitsma heeft ons
bewust gemaakt van ons brein en ons laten inzien dat hersenen in
staat zijn te veranderen door te leren. Neurofeedback is een
methode om hersenen te trainen om zo beter te kunnen
functioneren.
Verslag opgesteld door Annemiek van Reenen-ten Kate, 18 januari
2011